ZAKON ZA POLITI^KI PARTII
Picture
 Doma
 Politi~ki Sistem
 Predlaga~i
 Izborni Edinici
 Kandidati - prv krug
 Kandidati - vtor krug
 Nabquduva~i
Picture
 Izbor na pratenici
 Politi~ki partii
 Izbira~ki spisok
 Izborni edinici

1. OP[TI ODREDBI

2.OSNOVAWE, REGISTRACIJA I PRESTANOK NA POLITI^KITE PARTII

3.FINANSIRAWE NA POLITI^KITE PARTII

4.KAZNENI ODREDBI

5.PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI
 

1. OP[TI ODREDBI

^len 1

So ovoj zakon se ureduva na~inot, uslovite i postapkata za osnovawe, registrirawe i prestanok na politi~kite partii.

^len 2

Politi~kite partii spored ovoj zakon , se onie organizirani grupi na gra|ani koi se zalagaat za u~estvo vo vlasta.

^len 3

Gra|anite slobodno osnovaat politi~ki partii so cel:

-da gi ostvaruvaat i za{tituvaat politi~kite, ekonomskite, socijalnite, kulturnite i drugite prava i uveruvawa na svoite na svoite ~lenovi i u~estvuvaat vo procesot na donesuvawe na politi~ki odluki i

-da u~estvuvaat vo postapkata za izbor na pratenici vo Sobranieto na Republika Makedonija i odbornici vo sobranijata na op{tinite i Sobranieto na Grad Skopje.

^lenovite na politi~ka partija mo`at da bidat samo dr`avjani na Republika Makedonija.

^len 4

Programata, statutot i dejstvuvaweto na politi~kate partii ne mo`at da bidat naso~eni kon:

-nasilno urivawe na ustavniot poredok;

-pottiknuvawe ili povikuvawe na voena agresija i

-razgoruvawe na nacionalna, verska ili rasna omraza ili netrpelivost.

^len 5

Rabotata na politi~kite partii e javna.

^len 6

Politi~kite partii se organiziraat i dejstvuvaat na teritorijalen princip.

2.OSNOVAWE, REGISTRACIJA I PRESTANOK NA POLITI^KITE PARTII

^len 7

Politi~kata partija mo`at da osnovaat najmalku 500 polmiletni gra|ani-dr`avjani na Republika Makedonija , so postojano `iveali{te vo REpublika Makedonija.

Politi~kata partija e dol`na 15 dena pred istekot na sekoja godina da dostavuva dokaz do Okru`niot sud vo Skopje so koj }e se utvrdi deka brojot na osnova~ite ne e namalen.

^lenot na partijata me`e da bide sekoj polnoleten gra|anin-dr`avjanin na Republika Makedonija, koj }e dade izjava za dobrovolno ~lenstvo vo politi~kata partija.

Sekoj ~len mo`e slobodno da istapi od politi~kata partija.

^len 8

Politi~kqata partija se osnova na sobranie na osnova~ite na koe se donesuva odluka z aosnovawe, programa, statut i se izbiraat nejzinite organi.

Odlukata za osnovawe politi~ka partija sodr`i:

-ime na politi~kata partija;

-sedi{te na politi~kata partija;

-li~no ime na ovlastenoto lice koe }e gi vr{i rabotite vo sudskiot registar i

-li~nite imiwa na osnova~ite, so mati~en broj i adresa vo postojano mesto na `iveewe vo Republika Makedonija.

 ^len 9

Statutot na politi~kata partija sodr`i odredbi, osobeno za:

-imeto i sedi{teto ne poli~kata partija:

-politi~kite celi na dejstvuvawe, ostvaruvawe na javnosta vo rabotata i na~inot na dejstvuvawe:

-uslovite i na~inot na za~lenuvawe i prestanuvawena ~lenostvoto i pravata obrvskite i odgovornostite na ~lenovite;

-zastapuvawe i prestanuvawe na politi~kata partija;

-organite na politi~kata partija, na~inot na nivniot izbor i otpovikuvawe, traewe na mandatot i na~inot na odlu~uvawe;

-steknuvawe i raspolagawe so sredstvata;

-prestanok na politi~kata partija;

-postapka so imotot vo slu~aj na prestanok na politi~kata partija i

-oznakite na politi~kata partija(zname,skrateno ime, simbol,amblem i

Imeto i oznakite na politi~kata partija mora da se razlikuvaat od imeto i oznakite na ve}e registriranite politi~ki partii vo zemjata i stranstvo.

Politi~lite partii ne mo`at da imaat doma{ni i stranski dr`avni oznaki.

^len 10

Politi~kata patija mo`e da zapo~ne so rabota so denot na upisot vo sudskiot registar na politi~kite partii(vo natamo{niot tekst:sudski registar).

Politi~kata partija steknuva svojstvo na pravno lice so denot na upisot vo sudkiot registar.

^len 11

Politi~kata partija se zapi{uva vo sudskiot registar.

Sudskiot registar go vodi Okru`niot sud vo Skopje.

Ministerot za pravosudstvo i uprava go propi{uva obrazecot ina~inot na vodewe na sudskiot registar.

^len 12

Politi~kata partija e dol`na vo rok od 30 dena od denot na osnovawe da podnese barawe za zapi{uvawe vo sudskiot registar.

So baraweto za zapi{uvawe vo sudskiot registar se podnesuva;

-zapisnik za rabota na osnova~koto sobranie;

-programa i statut i

-Odluka za osnovawe.

^len 13

Okru`niot sud vo Skopje e dol`en vo rok od 15 dena od denot na podnesuvawe na baraweto da donese re{enie za upis na politi~kata partija vo sudskiot registar.

Ako Okru`niot sud vo Skopje utrdi deka baraweto za zapi{uvawe vo sudkiot registar e necelosno, odnosno statutot ne gi sodr`i pra{awa opredeleni so ~lenot 9 od ovoj zakon, }e go povika podnositelot na baraweto za registracija.

Dokolku podnositelot na baraweto za zapi{uvawe vo sudskiot registar, ne postapi soglasno so stav 2 na ovoj ~len, Okru`niot sud vo Skopje }e donese re{enie so koe }e go odbie baraweto za zapi{uvawe vo sudskiot registar.

^len 14

Okru`niot sud vo Skopje nema da izvr{i upis vo sudskiot registar ako utvrdi deka politi~lata partiaj e osnovana za dejstvija sprotivni na zabranite od ~len 4 od ovoj zakon.

^len 15

Protiv re{enieto so koe se odbiva baraweto za zapi{uvawe vo sudskiot registar e dozvolena `alba.

@albata se podnesuva vo rok od 15 dena po priemot na re{enieto do Vrhovniot sud na Republika Makedonija.

^len 16

Politi~kata partija e dol`na za izmenite za programata i statutot vo rok od 30 dena da go izvesti Okru`niot sud vo Skopje i da mu gi dostavi so zapisnik od sednicata na koja se usvoeni.

^len 17

Politi~kata partija prestanuva

 1. Koga na parijata i e zabraneto dejstvuvawe so pravosilno re{enie na nadle`niot sud;

2.Koga Ustavniot sud na Republika Makedonija utvrdi deka programata ili statutot na politi~kata partija ne e vo soglasnost so Ustavot;

3.Koga organot utvrden so statutot na poli~kata partija donesuva odluka za prestanok i

 4. Koga brojot na ~lenovite }e se namali pod zakonski opredeleniot broj za osnovawe.

Slu~aite od stav 1 na ovoj ~len gi utvrduva Okru`iot sud vo Skopje so re{enie za prestanok za politi~kata partija.

Za prestanok na politi~kata partija vo slu~aite od stav 1 to~ka 3 i 4 od ovoj ~len , liceto {to ja zastapuvalo dol`no e vo rok od 15 dena od eenot na prestanok na politi~kata partija da go izvesti Okru`niot sud vo
 Skopje, poradi bri{ewe od sudskiot registar.

 

Vrz osnova na re{enieto od stav 2 na ovoj ~len partija se bri{e od sudskiot registar.

^len 18

Podatocite zapi{ani vo sudkiot registar se objavuvaat vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija"

Dejstvuvaweto na politi~kata partija }e se zabrani koga }e se utvrdi deka toa e sprotivno na zabranite opredeleni vo ~len 4 na ovoj zakon.

^len 20

Re{enie za zabrana za dejstvuvawe na politi~ka partija donesuva op{tinskiot sud nadle`en spored sedi{teto na politi~kata partija.

Postapkata pred sudot se vodi spored pravilata na procesnata postapka, dokolku so odredbite na ovoj zakon ne poinaku opredeleno.

^len 21

Postapkata pred sudot se pokrenuva po predlog na nadle`niot javen obvinitel.

Raspravata po predlog }e se odr`i vo rok od osum dena po priemot na predlogot.

Na raspravata kako stranki }e se povikaat nadle`niot javen obvinitel i liceto ovlasteno za zastapuvawe na politi~kata partija.

^len 22

Vo postapkata za zabrana na dejstvuvawe na politi~kata partija sudot mo`e da odr`i rasprava vo otsustvo na strankite koga tie se uredno pokaneti i koga vo pokanata za rasprava toa e posebno nazna~eno.

^len 23

Sudot so re{enie }e go zabrani dejstvuvaweto na politi~kata partija ili }e donese re{enie so koe se odbiva predlogot na nadle`niot javen obvinitel.

Vo re{enieto so koe se zabranuva dejstvuvaweto na politi~kata partija sudot mora da go navede osnovot koj pretstavuva pri~ina za zabrana na dejstvuvawe i da go obrazlo`i.

^len 24

Re{enieto po predlog za zabrana na dejstvuvawe na politi~ka partija sudot go donesuva po odr`anata rasprava, a pretsedatelot na sovetot }e go objavi vedna{.

Re{enieto se izgotvuva vo pismena forma, a zaveren prepis se dostavuva na strankite vo rok od tri dena od denot na objavuvaweto.

^len 25

Protiv re{enieto na nadle`niot sud od ~len 20 na ovoj zakon, nadle`niot javen obvinitel i politi~kata partija mo`at da donesat `alba do Okru`niot sud vo rok od osum dena po priemot na `albata i spisite po predmetot.

^len 26

Pravosilno re{enie za zabrana na dejstvuvaweto na politi~kata partija se objavuva vo "Slu`ben vesnik na Republlika Makedonija"

3.FINANSIRAWE NA POLITI^KITE PARTII

^len 27

Politi~kite partii sredstvata za svoeto dejstvuvawe gi steknuvaat i so niv raspolagaat na na~in utvrden so zakon.

^len 28

Politi~kite partii sredstvata za svoeto dejstvuvawe mo`at da gi steknuvaat od ~lenarina, prilozi, prihodi, od sopstven imot, krediti, podaroci, dotacii, legati i od Buxetot na Republika Makedonija.

Politi~kite partii ne mo`at da steknuvaat sredstva za svoeto dejstvuvawe:

1. Od vladi, me|unarodni institucuu, organi i organizacii na stranski dr`avi i drugi stranski lica;

2. Od dr`avni organi, organi na lokalnata samouprava nadvor od srestvata predvideni so Buxetot na Republika Makedonija;

3. Od pretprijatija so op{testvena i dr`avna sopstvenost vklu~uvaj}i gi tie koi {to go zapo~nale procesot na privatizacija.

^len 29

Sredstvata {to se obezbeduvaat vo Buxetoto na Republika Makedonija za dejstvuvawe na politi~kite partii vo visina od 30% se rasporeduvaat podednakvo politi~kite partii koi osvoile najmalku 3% od glasovite na poslednite izbori, a ostanatite 70% se rasporeduvaat na politi~kite partii ~ii kandidati se izbraniza pratenici vo Sobranieto naRepublika Makedonija srazmerno na brojot na nivnite pratenici.

Ako pratenikot e izbran kako kandidat na dve ili pove}e partii, sredstvata me|u niv se delat na ednakvi delovi, osven ako spogodbeno ne se dogovorat poinaku.

^len 30

Poedine~nite podaroci, prilozite i dotaziite na pravni i fizi~ki lica, ne mo`at da iznesuvaat pove}e od 100 prose~ni plati vo Republikata isplateni vo posledniot mesec objaveni od Republi~kiot zavod za statistika i mo`at da bidat kumulirani pove}e od edna{ godi{no.

Za vreme na odr`uvaweto na izborite poedine~nite podaroci i dotacii od pravnite i fizi~kite lica, mo`at da iznesuvaat najmnogu do 200 prose~ni plati vo Republikata isplateni vo posledniot mesec objaven vo Republi~kiot zavod za statistika.

Sredstvata od stav 2 na ovoj `len se izdvojuvaat na posebna smetka za izboren fond.

^len 31

Politi`kite partii vodat knigovodstvo na prihodite i rashodite.

Izvorite na prihodite na politi~kite partii se javni.

Evidentiraweto na prihodite se iska`uva po vid, visina i nivniot izvor.

^len 32

Nadzorot nad finansiskoto rabotewe na politi~kite partii go vr{i nadle`niot organ za kontrola na finansisko-materijalnoto rabotewe.

4.KAZNENI ODREDBI

^len 33

So pari~na kazna od 4 do 20 plati }e se kazni za prekr{ok popliti~kata partija koja:

-se organizira i dejstvuva srotivno na ~len 6 od ovoj zakon;

-zapo~nale so rabota pred zapi{uvaweto vo sudskiot registar (~len 10);

-vo predvideniot rok ne podnese barawe za zapi{uvawe vo sudskiot registar(~len 12);

-vo prevideniot rok ne podnese izvestuvawe do Okru`niot sud vo Skopje za izmenite na programata na programata i stautot (~len 16) i

-za prekr{ok os stav 1 na ovoj ~len so pari~na kazna od edna desetina do edna polovina plata }e se kazni odgovornoto lice vo politi~kata partija.

So pari~na kazna od edna desetina do edna polovina plata }e se kazni za prekr{ok zastapnikot na politi~kata partija ako po donesuvaweto na odlukata za prestanok na politi~kata partija ili namaluvaweto brojot na ~lenovite opredelen za osnovawe, vo rok od 15 dena na nejziniot prestanok, odnosno od namaluvaweto na brojot na ~lenovite ne go izvesti Okru`niot sud vo Skopje, zaradi bri{ewe od sudkiot registar.

^len 34

So pari~na kazna od 10 do 20 plati }e se kazni za prekr{ok pravnoto lice vo op{tvena sopstvenost i pravnoto lice vo koe ne e izvr{ena celosna trasformacija na op{testvena vo privatna sopstvenost koe }e odobri i prefrli sredstva na politi~ka partija po koj i da e osnov.

 od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni i odgovornoto lice na pravnoto lice.

So pari~na kazna od dve plati }e se kazni so prekr{ok odgovornoto lice na politi~kata partija ako ne prijavi na nadle`niot organ za nadzor i kontrola na materijalno-finansisko rabotewe izvr{ena uplata na `iro-smetka na polti~ka partija od pravno lice od stav 1 na ovoj ~len vedna{ ili najdocna vo rok od 15 dena od uplatata.

Sredstvata {to se odobreni i prefrleni na poiti~kata partija os stav 1 na ovoj ~len se zaplenuvaat od `iro-smetka na politi~kata partija i se prenesuvaat na Buxetot na Republika Makedonija.

5. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI

^len 35

Postojnite politi~ki partii se dol`ni svoite programi i statuti da gi usoglasat so odredbite na ovoj zakon vo rok od tri meseci od denot na negovoto vleguvawe vo sila.

^len 36

Postapkata za registracija na politi~kite partii koja na denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon ne e zavr{ena, }e zavr{i spored odredbite na ovoj zakon.

^len 37

Sudskiot registar, Okru`niot sud vo Skopje }e go vovede najdocna vo rok od trimeseciod denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon.

Postojnite politi~ki partii koi se registrirani spored Zakonot za op{testveni organizacii i zdru`enija na gra|ani, Okru`niot sud vo Skopje }e gi zapi{e vo sudskiot registar bez posebno barawe, vrz osnova na registarot {to go vodi Ministerstvoto za vnatre{ni raboti, koe e dol`no da mu go dostavi na Okru`niot sud vo Skopje vo rok od osum dena od vleguvawe vo sila na ovoj zakon..

^len 38

Ministerot za pravosudstvo i uprava propisite od ~len 11 stav 3 od ovoj zakon, }e gi donese vo rok od 30 dena od denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon.

^len 39

So denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon prestanuvaat da va`at odredbite od Zakonot za op{testevnite organizacii i zdru`enija na gra|ani (Slu`ben vesnik na SRM broj 32/83 i 12/90), koi se odnesuvaat na op{testvenite organizacii i zdru`enija na gra|ani organizirani zaradi ostvaruvawe na politi~ki interesi i celi.

^len 40

Odredbite koi se odnesuvaat na nadle`nostite za registracija na politi~kite partii na Okru`niot sud vo Skopje, po donesuvaweto na Zakonot za sudovi, go vr{i sudot koj gi prezema nadle`nostite na Okru`niot sud vo Skopje.

^len 41

Ovoj zakon vleguva vo sila osum dena od denot na objavuvawe vo Slu`ben vesnik na Republika Makedonija.