Државната изборна комисија (ДИК) на денешната 5-та седница ја донесе Одлуката за доделување на финансиски средства на 11 општински изборни комисии, со што се овозможува исплата на заостанатите надоместоци за изборните органи во општините со блокирани жиро-сметки.

Во рамки на образложението на предлог-одлуката, претседателот на Државната изборна комисија, Бојан Маричиќ, истакна дека оваа едногласно усвоена Одлука е наменета за надоместоци на изборните органи за Локалните избори 2025 година и повторните избори за градоначалници спроведени во 2026 година, со која се решава проблемот со доцнењето на исплатата поради блокирани жиро-сметки на општините. Тој нагласи дека Одлуката е донесена врз основа на заклучокот на Владата од 29.04.2026 година, со што истовремено се потврдува и посветеноста и заложбата на ДИК за целосно исплаќање на сите лица вклучени во спроведувањето на изборните процеси.

Вкупниот износ од 107.201.924,00 денари, наменет за општините Арачиново, Делчево, Струга, Пехчево, Тетово, Кривогаштани, Василево, Желино, Гостивар, Врапчиште и Зрновци, е обезбеден од буџетски средства на државата, по претходно поднесени барања и ургенции до Министерство за финансии од страна на ДИК за доследно почитување на член 88 став 5 од Изборниот законик. Исплатата се однесува на надоместоците согласно Правилникот на ДИК за Локалните избори 2025 година и Повторните избори за градоначалници (2026 година) во општините каде што истите беа спроведени.

Средствата ќе бидат префрлени денеска на посебни наменски сметки на општините за изборни активности, со што се гарантира нивна реализација за исплата на надоместоците на избирачките одбори и општинските изборни комисии, и покрај општинските блокирани жиро сметки.

Со усвојувањето на оваа одлука и со Правилникот за измена и дополнување на критериумите за надоместок (бр. 08-4741/1 од 14.11.2025 година), ДИК заедно со засегнатите страни, успешно го премости повеќемесечниот предизвик со кој се соочуваа дел од општините во врска со исплатите на надоместоците на изборните органи. На овој начин се обезбедува заслужена валоризација на трудот на илјадници граѓани кои беа дел од изборната администрација, штитејќи го достоинството на сите кои професионално ги извршија своите задачи.

На денешната седница, покрај оваа клучна точка, Државната изборна комисија го усвои и Записникот од претходната 4-та седница, додека во точката Разно немаше дополнителни дискусии.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА

Потпретседателот на Државната изборна комисија (ДИК), Абдуш Демири заедно со членовите Светлана Карапетрова, Борис Кондарко и Дитмире Шеху, учествуваа на тркалезна маса посветена на унапредување на изборните реформи. Во фокусот на дискусијата беа предизвиците со моменталната правна рамка, интегритетот на изборните кампањи и механизмите за надзор врз нивното финансирање.

Главниот акцент беше ставен на клучните препораки од Извештајот на ОДИХР за Локалните избори 2025 година и суштинската потреба истите да се преточат во конкретни и применливи законски решенија. Говорниците потенцираа дека сега е моментот за конечно донесување нов Изборниот законик, со што целосно би се исполниле обврските од Реформската агенда.

Во таа насока, потпретседателот Абдуш Демири нагласи дека за ДИК приоритет е функционалноста на реформите, а не само нивното формално донесување. „Не е доволно само да ги препишеме препораките на ОДИХР во законот, мора да бидат применливи и на терен. ДИК инсистира на јасни законски решенија кои ќе ги отстранат сите недоречености во делот на изборната администрација и техничкото спроведување на изборите. Нашата експертиза е на располагање на Работната глупа која работи на Избориот законик, за да осигураме дека новите правила ќе значат подобар и потранспарентен процес“, истакна Демири.

Од страна на учесниците беше заклучено дека е потребна силна политичка волја и координирано дејствување на сите институции за да се затвори кругот на долгогодишните препораки и да се зајакне довербата на граѓаните во изборниот систем.

Настанот беше организиран во рамки на проектот „Отпорни институции за демократско управување и избори на Балканот“, финансиран од Владата на Обединетото Кралство со поддршка на Британската амбасада во Скопје, Швајцарската програма за поддршка на изборите, имплементирана од ИФЕС, како и проектот на ОДИХР „Поддршка на изборните реформи во Западен Балкан“, финансиран од Европската Унија.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА

Претседателот на Државната изборна комисија (ДИК), Бојан Маричиќ и потпретседателот Абдуш Демири остварија работна средба со првиот вицепремиер и министер за европски прашања, Беким Сали, на која беше истакната заедничката институционална одговорност за унапредување на демократскиот амбиент и за навременото донесување на измените во Изборниот законик.

Раководството на ДИК го брифираше првиот вицепремиер за тековните активности и остварениот напредок, нотиран во Извештајот на ОБСЕ/ОДИХР за Локалните избори 2025. Во рамки на разговорот, ДИК ја нагласи потребата од поддршка за предлог-измените на Изборниот законик пред вицепремиерот Сали, како суштински чекор за пополнување на правните празнини и целосно усогласување со меѓународните препораки на ОБСЕ/ОДИХР. Соговорниците се согласија дека овие реформи, кои во целост ги вклучуваат препораките на ОБСЕ/ОДИХР, се директен придонес кон исполнување на европската Реформска агенда и се во интерес на граѓаните и државата.

Првиот вицепремиер и министер за европски прашања, Беким Сали, на средбата истакна дека Владата будно го следи процесот на измени на Изборниот законик и дека останува цврсто посветена на реализација на реформите согласно предвидената динамика, со цел дополнително зајакнување на демократските стандарди и обезбедување услови за легитимни изборни процеси. Тој додаде дека поддршка за предлозите на ДИК за измена на Изборниот законик мора да има од сите засегнати страни и дека истата е клучна во овој процес, особено кога се работи за измени кои се фокусирани на оперативниот интегритет и административната ефикасност при спроведувањето на изборите.

На средбата потпретседателот на ДИК, Абдуш Демири, ги адресираше и тековните предизвици на Комисијата, за кои се очекува навремена и соодветна поддршка од страна на Владата, меѓу кои и исплатата на надоместоците на изборните органи во општините со блокирани сметки.

На крајот од средбата, соговорниците го потврдија заедничкиот фокус и посветеноста за финализирање на законските измени до јуни 2026 година и исполнување на обврските од Реформската агенда, кои носат до 4,2 милиони евра средства од ЕУ, наменети за целосно усогласување со европските стандарди.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА

Претседателот на Државната изборна комисија, Бојан Маричиќ, заедно со членовите на Комисијата, остварија работна средба со амбасадорот на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Н.Е. Килиан Вал. Средбата помина во знак на потврда на досегашните резултати, но и дефинирање на области во кои ќе се засилува соработката, во пресрет на претстојните законски измени.

На средбата, амбасадорот Вал упати високо признание до Комисијата, истакнувајќи дека Државната изборна комисија е институција од голема доверба и претставува успешна приказна во државата. Оваа висока оценка се совпаѓа со заедничкиот заклучок дека финалниот Извештај на ОБСЕ/ОДИХР е објективен и реален приказ на успешно спроведениот изборен процес, со што дополнително се зајакнува кредибилитетот на институцијата.

Во овој контекст, раководството на Комисијата потенцираше дека се свесни за предизвиците нотирани во Извештајот од ОДИХР за Локалните избори 2025 година, при што беше нагласена цврстата заложба и посебниот ангажман на кој ќе се работи во наредниот период за целосно имплементирање на дадените препораки. Членовите на Комисијата го брифираа амбасадорот за веќе доставените предлози до работната група за измени на Изборниот законик истакнувајќи дека очекуваат овие предлози да бидат прифатени во целост, со цел да се обезбеди оперативна ефикасност и највисок степен на правна сигурност на изборните процеси, почитувајќи ги исклучиво професионалните и меѓународните стандарди.

Амбасадорот Вал потврди дека Мисијата на ОБСЕ дополнително ќе ја интензивира поддршката за Државната изборна комисија, при што соговорниците се согласија дека оваа засилена соработка ќе биде насочена кон остварување на клучните стратешки цели за поголема транспарентност и инклузивност на изборниот систем. Во таа насока, заедничките активности во наредниот период ќе се фокусираат на финализирање на Регистарот на ризици од корупција, како составен дел од Политиката за интегритет на институцијата, како и активности поврзани со едукација на терен, со различни таргет групи.

На крајот од средбата, беше изразена благодарност до Амбасадорот Вал за неговата лична посветеност во текот на мандатот, при што беше заклучено дека поддршката од ОБСЕ останува витален столб за понатамошниот демократски развој и целосното усогласување на изборните процеси со меѓународните стандарди.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА

Државната изборна комисија на 16.04.2026 година, во полн состав ја одржа 3-та седница на која едногласно беа донесени неколку клучни акти насочени кон унапредување на внатрешните стандарди за работа и зајакнување на институционалните капацитети.

Во рамки на дневниот ред беа усвоени процедурите за прекувремена работа и исплата на додатоци на плата, како и процедурата за отсутност од работните простории, со што институцијата ги формализира досегашните позитивни практики и воспоставува прецизни механизми за евиденција и вреднување на трудот согласно современите стандарди. Како точка на дневен ред беше усвоен и Акцискиот план за унапредување на родовата перспектива (РАП) 2026 – 2028 година, стратешки документ за интегрирање на принципите на инклузивност и за унапредување на институционалната култура, професионалните стандарди и инклузивноста на изборниот процес во Република Северна Македонија.

Во насока на зајакнување на административната подготвеност, Комисијата ја донесе и Програма за обуки на раководството и вработените во Државната изборна комисија, со План за обуки од областа на заштита на личните податоци за 2026 година. Овој акт произлегува од законските обврски за целосно усогласување со домашните прописи и европската Регулатива (GDPR).

Под точката „Разно“, претседателот на ДИК, Бојан Маричиќ, го отвори прашањето за доцнењето и нецелосната исплата на надоместоците на членовите на изборните органи за Локалните избори 2025 година од страна на дел од општините. Во своето излагање, тој потенцираше дека согласно Изборниот законик, одговорноста за исплата на овие средства е исклучива обврска на општините и на Градот Скопје. Истовремено укажа дека ДИК е единствениот орган надлежен за донесување на Правилникот за надоместоци, поради што секоја самостојна одлука на локалните власти за негово ревидирање или намалување на износите е законски неоснована и ништовна.

Со цел надминување на состојбата во општините со блокирани сметки, Комисијата веќе презеде конкретни чекори и се обрати до Министерството за финансии и до Владата за изнаоѓање соодветен механизам за обезбедување на потребните средства. Маричиќ рече дека Државната изборна комисија останува ангажирана за надминување на проблемот и најави дополнителна координација со раководството на ЗЕЛС и градоначалниците на дел од општините, со цел изнаоѓање заедничко решение за итно исплаќање на надоместоците и целосна заштита на законските права и достоинството на сите граѓани вклучени во изборниот процес.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА

Присуството и вклученоста на раководството на ДИК на овој настан ја потврдува стратешката определба на Комисијата за заштита на веродостојноста на изборните процеси од надворешни влијанија и дезинформациски кампањи. На настанот, врвни домашни и меѓународни експерти, меѓу кои и претставници од ОБСЕ/ОДИХР и Службата за комуникации на Владата на Обединетото Кралство, дискутираа за потребата од мобилизација многу порано пред одржувањето на самите избори, нагласувајќи ја потребата од рана вклученост на сите засегнати институции. Експертот од ОБСЕ/ОДИХР, Франческа Богери, посочи е неопходно институциите да започнат со следење на овие појави многу порано, со цел да се овозможи навремена комуникација и координација.

За Државната изборна комисија, развојот на отпорност кон ваквите влијанија е клучен дел од зајакнувањето на институционалниот капацитет. Учеството во дискусијата овозможи размена на искуства за британскиот модел „РЕЗИСТ“ (RESIST), како и за моделите на координација што би можеле да се применат во националниот контекст со цел заштита на слободната волја на граѓаните и демократскиот дискурс.

Настанот беше организиран во рамките на проектот „Зајакнување на оперативната подготвеност на Владата за одговор на СММИ во Северна Македонија“, поддржан од Британската амбасада во Скопје.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА

Државната изборна комисија (ДИК) изразува сериозна загриженост во однос на доцнењето и нецелосната исплата на надоместоците за членовите на изборните органи за Локалните избори 2025 година од страна на одредени скопски општини и апелира до градоначалниците и до Заедницата на единиците на локалната самоуправа (ЗЕЛС) за доследно почитување на законските одредби при реализацијата на овие исплати.

Иако илјадници граѓани својата задача ја извршија професионално, одговорно и во согласност со највисоките стандарди, недозволиво е тие сè уште да се соочуваат со нерегулирани обврски или со обиди за незаконско намалување на предвидените износи. Во таа насока, ДИК упатува јасно укажување дека секоја одлука на општините со која самостојно се ревидира висината на надоместоците е правно неоснована и ништовна.

Единствениот орган надлежен за донесување на Правилникот за надоместоци е Државната изборна комисија, согласно членот 31 од Изборниот законик. Овој акт е задолжителен за сите субјекти и неговото селективно применување претставува директно кршење на законот и го урива достоинството на изборната администрација.

Иако најголемиот дел од општините во државата веќе ги исполнија своите законски обврски, загрижувачки е фактот што дел од скопските општини сè уште ја одложуваат оваа постапка, и покрај навремените укажувања за планирање на овие средства во општинските буџети уште од јули минатата година. Дополнително, потсетуваме дека согласно членот 88 став 4 од Изборниот законик, средствата за спроведување на локалните избори се обезбедуваат од општинските буџети.

Со цел заштита на правата на изборната администрација, што е клучно за интегритетот на секој изборен процес, како и спречување на дополнителни трошоци на товар на општинските буџети поради веќе најавени тужби од страна на членовите на изборните органи, ДИК иницира итна координативна средба со раководството на ЗЕЛС и градоначалниците на засегнатите општини, која треба да се одржи во текот на оваа недела со цел надминување на проблемите и изнаоѓање брзо решение за овој проблем.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА

Државната изборна комисија ја одржа својата 2-ра седница на која беа разгледани и едногласно усвоени повеќе акти клучни за оперативното и финансиското работење на институцијата, со посебен фокус на отчетноста и транспарентноста во трошењето на буџетските средства.

Комисијата едногласно го усвои Конечниот извештај за спроведените повторни избори за градоначалници во општините Гостивар, Врапчиште, Маврово и Ростуше и Центар Жупа од јануари 2026 година, заедно со финансискиот преглед, кој е законска обврска на Државната изборна комисија да го достави до Собранието на Република Северна Македонија и да го објави на својата веб-страница.

Како точка на дневниот ред беше усвоен и Годишниот извештај за завршната сметка на Државната изборна комисија за 2025 година, преку кој Комисијата дава детален увид во финансиското работење за изминатата изборна година. Според Извештајот, од вкупниот буџет за 2025 година во износ од 623.659.000,00 денари, реализирани се 559.531.966 денари, односно 89,72% од доделените средства. Анализата на трошоците покажува дека 75% од вкупниот буџет биле наменети за платено политичко рекламирање за локалните избори (64,14%) и надоместоци за изборната администрација (10,66%). Државната изборна комисија раководела совесно и одговорно со државните средства, при што се остварени значителни заштеди. Неискористените средства во износ од 981.752 евра се вратени во Буџетот на Република Северна Македонија.

На седницата беше донесена и Одлука за формирање на стручна работна група од надворешни ИКТ експерти, чиј фокус ќе биде техничката анализа, одржувањето и заштитата на Интегрираниот систем за биометриска идентификација. Со оваа Одлука се предвидува формирање три специјализирани експертски групи кои ќе ги покријат клучните аспекти на процесот: анализа на досегашните искуства, истражување на меѓународните практики и подготовка на потребните софтверски и хардверски предуслови за долгорочна функционалност и безбедност на системот.

Дополнително, беше усвоен Правилникот за критериумите за определување на надоместок на членовите на изборните органи и изборната администрација кои спроведувале гласање во казнено-поправните домови или установите за вонсемејна грижа, како и Правилникот за условите и начинот на користење на службена платежна картичка и средства за репрезентација. Со овие акти дополнително се уредуваат внатрешните процедури со цел обезбедување максимална професионалност и економичност во работењето.

Државната изборна комисија останува посветена на принципите на законитост и отчетност, продолжувајќи со транспарентното управување со ресурсите и во текот на 2026 година.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА

Претседателот на Државната изборна комисија (ДИК), Бојан Маричиќ, заедно со членовите на Комисијата, учествуваа на завршната конференција „Заштита на демократијата и изборниот интегритет: Мониторинг на злоупотребата на административните ресурси, политичкото рекламирање и кампањите на трети страни”, организирана од Меѓународната фондација за изборни системи (ИФЕС).

На конференцијата, која е дел од проектот BRIDGE финансиран од Владата на Обединетото Кралство и Швајцарската агенција за соработка, во фокус на панелите беа клучните ризици од злоупотреба на административните ресурси и влијанието на политичкото рекламирање врз интегритетот на изборните процеси.

Во рамки на дискусиите, претставниците на ДИК ја истакнаа посветеноста на институцијата во претстојниот период за зајакнување на механизмите за транспарентност и отчетност. Посебен акцент беше ставен на искуствата од Локалните избори 2025 година и потребата од континуирана дигитализација на процесите со цел заштитата на изборниот интегритет и спречувањето на каков било облик на злоупотреба на ресурсите.  Учеството на ДИК на овој настан е уште една потврда за долгогодишното и цврсто партнерство помеѓу ДИК и ИФЕС. Како институција, високо ја цениме нивната стратешка поддршка во клучните реформски процеси, особено во делот на дигитализација и градењето на капацитетите на изборната администрација, што е од суштинско значење за одржување на довербата во демократските процеси.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА

Новоименуваниот состав на Државната изборна комисија (ДИК) денеска, 11.02.2026 година, ја одржа 1-вата седница, на која беа разгледани и усвоени повеќе одлуки и заклучоци од Дневниот ред кои се однесуваат на тековното работење и техничката подготвеност на институцијата.

Со цел непречено извршување на специфичните активности кои бараат посебни технички знаења, ДИК донесе одлука за ангажирање надворешни експерти во работна група за ИКТ инфраструктура и обработка на Избирачкиот список. Претседателот Маричиќ појасни дека овој ангажман е наменски и проектно ориентиран, со цел одржување на највисоките безбедносни стандарди на базите на податоци, со ангажман на лицата до јули 2026 година. Дополнително, беше донесена и одлука за определување и исплата на надомест на две лица, ангажирани како помошни тела во подрачните одделенија и во ДИК за Локалните избори 2025 година, кои поради направен технички превид во претходната Одлука за определување и исплата на надомест на ангажираните лица за локалните избори 2025, биле изоставени.

Членовите на Комисијата едногласно го прифатија Известувањето по Нацрт-извештајот на Државниот завод за ревизија за 2024 година. Исто така, во рамките на законските обврски за усогласување на состојбите, беше усвоен и Извештајот за извршениот годишен попис на инвентар (опрема и друг вид на материјал) за 2025 година. Државната изборна комисија продолжува да дејствува како гарант за заштита на демократските процеси, потврдувајќи дека целосното почитување на принципите на транспарентност и одговорност останува основа за секоја донесена одлука.

ДРЖАВНА ИЗБОРНА КОМИСИЈА